Veelgestelde vragen

Er zijn veel vragen over de zoekgebieden. Waarom is de ene locatie wel een zoekgebied en de andere niet? Lees hier meer over het, zoals dat heet ‘proces ruimtelijke afweging’.

Proces ruimtelijke afweging

Het zoekgebied voor de opwek van windenergie is in de gemeente Venray beperkt vanwege beleidsmatige en milieutechnische belemmeringen. Door de aanwezigheid van de militaire vliegbasis De Peel en de Maas is er slechts een smalle strook ten oosten van de A73 waar enkele locaties zijn waar zo’n windpark kan komen. Deze strook begint ten zuiden van Geijsteren en reikt tot Oirlo en Castenray. Dit is ook terug te vinden in hoofdstuk 5 van het KODE Venray. In een ruimtelijke analyse is het zoekgebied ten oosten van Venray nader onderzocht. Daarbij zijn de volgende gebieden eerst uitgesloten:

  • Uitsluitingsgebied voor windenergie volgens de Provinciale Omgevingsverordening 2014 (POL2014) van de provincie Limburg;
  • 300 meter afstand tot woningen in verband met hinder door geluid of slagschaduw;
  • Aanwezige natuurwaarden zoals Natuurnetwerk Nederland (Goudgroene natuurzone) en Natura 2000-gebied.

Op basis van bovenstaande criteria blijken vier gebieden mogelijk geschikt voor de opwek van windenergie.

Daarna is op basis van de inbreng van bewoners en op basis van andere beleidsmatige en milieutechnische belemmeringen een nadere analyse uitgevoerd van de zoekgebieden. Hierin is in meer detail gekeken naar mogelijke plekken waar geen windenergie mogelijk is. Met het uitsluiten van dergelijke plekken komt een kansenkaart naar voren: wie zien hierop waar geen beperkende aspecten gelden en waar dus ruimte is voor de opwek van windenergie. Sommigen van deze beperkingen zijn niet volledig hard, waardoor richtafstanden opgenomen zijn die aangeven buiten welke afstanden er geen effecten meer te verwachten zijn. Met maatwerk kan er altijd gekeken worden of meer of minder afstand benodigd is. Dat is ook afhankelijk van de omvang van de windmolens en hun vermogen. Er is rekening gehouden met de volgende aspecten en de beoogde afstand:

  • 1km afstand tot de bebouwde kom
  • 500 meter afstand tot lintbebouwing
  • 450 meter afstand tot gevoelige bestemmingen (woningen, onderwijslocaties en zorglocaties)
  • 200 meter afstand tot elektrische hoogspanningsinfrastructuur
  • 200 meter afstand tot buisleidingen (grote aardgasleidingen)
  • Uitsluitingsgebied opgenomen in de POL2014
  • Goudgroene natuurzone
  • Natura2000

Beperkingen bouwhoogte

Windmolens kunnen niet overal. Op sommige plekken is de toegestane bouwhoogte beperkt vanwege veiligheid en vliegvelden. Het gaat hier om de:

  • defensieradar
  • normhoogte gebieden vliegveld

De defensieradar staat beschreven op deze website: Radar bij windprojecten | RVO.nl. Deze defensieradars zijn opgesteld voor de nationale veiligheid en controleren ons luchtruim. Om ervoor te zorgen dat windmolens geen negatief effect hebben op de detectiekans van de defensieradar moeten windturbine opstellingen altijd door TNO getoetst worden. De norm voor de defensieradar is dat er altijd een minimale radar detectiekans is van 90%. Wanneer de windturbine opstelling er voor zorgt dat er minder dan 90% detectiekans zijn maatregelen vereist aan de opstelling.

Zolang er geen opstelling is (of voorkeursopstelling) kan er nog niet met zekerheid gezegd worden of er een nadelig effect is de detectiekans van de defensieradar. Op voorhand is een effect op de defensieradar niet uit te sluiten.

Daarnaast zijn er maximale bouwhoogtes voor in de in- en uitvliegroutes (funnels) van vliegvelden. Hier mogen geen obstakels staan die het vliegverkeer kunnen verstoren of in gevaar kunnen brengen. In de afbeelding hieronder (TNO, p27) staan de hoogtebeperkingen van 300 voet (rood) en 500 voet (blauw) opgenomen (respectievelijk 91 en 152 meter). 

Een groot deel van Venray valt onder deze beperkingen.Daardoor kunnen geen windmolens met voldoende hoogte (en dus vermogen) worden geplaatst voor een financieel haalbaar project. Dit is ook opgenomen in het KODE Venray (zie hoofdstuk 5, KODE Venray).

Bedrijventerreinen (De Spurkt en De Blakt)

In de omgeving werd de vraag gesteld of de windmolens ook bij bedrijventerreinen geplaatst kunnen worden. Het is inderdaad een logische keuze om windmolens te combineren met dergelijke bestaande stedelijke ontwikkeling, echter is dit niet mogelijk in de gemeente Venray. In de gemeente zijn drie grote bedrijventerreinen:

  • De Spurkt (boven Venray)
  • De Blakt (onder Oostrum)
  • De haven van Wanssum

Al deze bedrijventerreinen vallen helaas af doordat een beperking voor windmolens op deze plekken rust. Het gaat om de volgende beperkingen:

  • De Blakt: De 500 voet hoogtebeperking geldt op deze locatie (objecten mogen niet hoger gebouwd worden dan 500 voet: 152 meter). Hierdoor is er onvoldoende hoogte voor moderne windmolens en daarom geen financieel haalbaar project.
  • De Spurkt: Bij dit bedrijventerrein geldt dezelfde hoogtebeperking als bij de Blakt. Het meest noordelijke deel van het bedrijventerrein valt zelfs onder de 300 voet begrenzing (91 meter).
  • De haven van Wanssum: De provincie Limburg heeft uitsluitingsgebieden voor windenergie. De volledige haven ligt in dit gebied (link). Daarom zijn hier geen windmolens mogelijk.

Vandaar dat er op andere plekken gekeken moet worden voor windmolens dan bedrijventerreinen. Deze aspecten zijn ook terug te vinden in het KODE Venray (zie hoofdstuk 5, KODE Venray).

Voor- & nadelen van een windpark

Wat zijn de voor- & nadelen van een lokaal windpark? Op deze pagina worden de (algemene) voor- & nadelen toegelicht van en over een lokaal windpark. In Nederland staan meer dan 2.031 windmolens (2019) (bron). Er is dus ervaring van andere locaties. Daarnaast worden er regelmatig onderzoeken uitgevoerd over de effecten voor direct omwonenden en zijn er vele ontwikkelingen op het gebied van windenergie. Wij willen u informeren over wat er al bekend is over windparken.

Respect voor elkaar

Het realiseren van een windmolenpark heeft altijd impact op de lokale gemeenschap, denk hierbij aan;
  • inwoners
  • grondeigenaren
  • gemeente
  • projectontwikkelaar
  • energiecoöperatie (indien aanwezig en actief)
Per individu kunnen belangen, wensen en visies verschillen. De mogelijke realisatie van een lokaal windpark roept veel vragen en zorgen op. Dat is logisch gezien de hoge impact die een windmolenpark kan hebben op de leefbaarheid, vooral voor de direct omwonenden. Meningen, visies, belangen en waardes zullen altijd blijven verschillen. Het is juist daarom belangrijk om met elkaar in gesprek te blijven gaan, op een voor elkaar, respectvolle, manier. Disclaimer: diverse zaken zijn daarnaast altijd ‘persoonlijk’ en relatief; wat voor de ene persoon een voordeel is, kan voor de ander een nadeel zijn en vice versa. Daarnaast gaat ieder individu weer anders om met bepaalde zaken. De tekst die hieronder staat is daarom een mogelijke benaderingswijze en kan nogmaals, voor iedereen, anders zijn, ook en juist in de praktijk.

Wat zijn de nadelen van een lokaal windmolenpark?

Geluidsoverlast

Inwoners die dichtbij een windmolenpark woonachtig zijn, kunnen last hebben van geluidsoverlast. De wieken van de windmolen bewegen wat een bepaald geluid met zich meebrengt. Daarnaast zorgt ook de generator voor geluid. Wat iemand hiervan hoort is afhankelijk van diverse factoren zoals;
  • de afstand van een windmolen tot een woning;
  • het type windmolen (en de hoogte en omvang);
  • de stand van de wind;
  • isolatie van een woning;
  • bebouwing, bossen, water; elke situatie is anders doordat er diverse zaken tussen de windmolen en een woning kunnen staan;
  • persoonlijk; sommige mensen zijn gevoeliger voor geluid dan anderen.
Tegenwoordig zijn er mogelijkheden om het geluidsoverlast te beperken (denk aan app waarmee direct omwonenden hun ervaringen kunnen delen zodat een windmolen bij overlast, stil gezet kan worden). Dat neemt niet weg dat er geen geluidsoverlast is, het kan enkel anno 2021 meer bijgestuurd worden.

Slagschaduw

Direct omwonenden kunnen last hebben van slagschaduw. Om de paar secondes komt er een schaduw binnen vallen. Tegenwoordig kunnen windmolens zo ingeregeld worden dat slagschaduw beperkt/geminimaliseerd wordt. In dit artikel (punt 3 “slagschaduw”) staat een video waarbij u kunt inzien hoe de slagschaduw is als er niet wordt bijgestuurd.

Laagfrequent geluid

Laagfrequent geluid is de laatste jaren in opspraak gekomen bij het realiseren van windmolenparken. Er zijn diverse rapporten opgesteld door het RIVM omtrent laagfrequent geluid zoals; in Nederland wordt de ondergrens meegenomen van 125HZ (vanuit de Nederlandse wet), echter blijkt dat laagfrequent geluid moeilijker te meten is en niet altijd wordt meegenomen in de onderzoeken voor het realiseren van windmolenparken. Omdat de gevoeligheid voor Laagfrequent geluid verschilt per persoon kan het zijn dat de één dit wel voelt in zijn/haar lichaam en de andere persoon niet. *) in dit rapport wordt vermeld naar een ‘erratum’ (fout) op pagina 25.

Horizonvervuiling

Een windmolenpark wordt vaak hand in hand genoemd met de term ‘horizonvervuiling’; inwoners van een gebied nabij een windmolenpark zien de realisatie van een windpark als ‘negatief’ element in hun landschap. (Soms ligt dit ook aan de opstelling van de windmolens). In open landelijk gebied ervaart men windmolens meestal storender dan in stedelijke gebieden. Bij een gemiddeld weertype zijn windmolens van 100 meter hoog op tien kilometer matig zichtbaar. Bij helder weer zijn windmolens, net als hoge gebouwen, tot op 35 km waarneembaar. (Bron Windenergie.nl).

Waardedaling van woningen

Woningen binnen een kilometer afstand van een windmolen, kunnen dalen in waarde. Bewoners kunnen recht hebben op planschade in de situatie dat er een windpark gerealiseerd wordt en de vergunningen zijn afgegeven. Wat als je gaat verhuizen?  Als je gaat verhuizen nadat het windpark is vergund, maar voordat het er staat, dan kan je in aanmerking komen voor ‘planschade’ als er sprake is van een waardedaling van je huis. De praktijk leert dat planschade kan optreden voor woningen binnen een kilometer afstand van het windpark. Daarbij is de afstand tot de windmolen bepalend voor hoogte van de planschade. De hoogte van de planschade zal worden bepaald door een onafhankelijk bureau/taxateur, bijvoorbeeld het bureau SAOZ/. De concrete bedragen voor planschade verschillen per project.

Opbrengsten gaan naar partijen buiten de eigen gemeenschap

Soms gaan de opbrengsten van een windpark naar derde partijen zoals grote internationale multinationals. Bijvoorbeeld wanneer er vooraf geen duidelijke visie/afspraken gemaakt zijn met als doel de opbrengsten lokaal te verdelen. Een concreet voorbeeld hiervan is in Wieringermeer, waarbij de opbrengsten op het gebied van duurzame energie niet naar de inwoners en grondeigenaren zijn gegaan.

Wat zijn de voordelen?

De uitstoot van CO2 verlagen

De aarde warmt op en de klimaatverandering wordt steeds meer zicht- & voelbaar. Daarom is het aan ons, de maatschappij, om ons steentje bij te dragen aan het beperken van de opwarming van de aarde en klimaatverandering. Zo kunnen wij de CO2 uitstoot reduceren. Dit kan op diverse manieren en op diverse niveaus;
  • individueel niveau; denk aan het isoleren van een woning, aanleg van zonnepanelen en dergelijke
  • regionaal niveau; denk hierbij aan het opzetten van een lokaal ‘groen’ park (zon/wind)
  • nationaal niveau
Vanuit de RES (Regionale Energie Strategie) Noord- & Midden Limburg worden er doelstellingen bepaald. Over Venray staat er: “Venray: Het aangrenzende gebied in de provincie Noord-Brabant wordt ook aangewezen voor grootschalige opwekking. In het gemeentelijke beleid zijn nog aanvullende potentiegebieden weergegeven.” (p. 13).  Venray kan dus een gebied zijn die op lokaal niveau een actieve bijdrage levert aan het opwekken naar de vraag aan groene stroom en waarmee er een bijdrage geleverd wordt aan de vraag naar groene stroom.

Lokaal eigenaarschap

Een lokaal windmolenpark kan diverse voordelen bieden voor inwoners en grondeigenaren. Zodra er heldere afspraken liggen over eigenaarschap, kunnen inwoners en grondeigenaren mede bepalen wie eigenaar worden en dus ook waar de opbrengsten naar toe gaan. Het uitgangspunt van de gemeente Venray is dat een mogelijk windpark minimaal voor 50% in ‘handen’ is van de inwoners met een streven naar 100%; zo is de kans het grootste dat de opbrengsten terugvloeien naar de lokale gemeenschap.

Huishoudens van groene stroom voorzien

Een windmolenpark levert diverse opbrengsten op, waaronder het opwekken van groene stroom. Lokale huishoudens en bedrijven kunnen voorzien worden van groene stroom en leveren hierbij een directe bijdrage aan het verduurzamen van de omgeving.

Participatie

Tijdens een participatieproject kunnen direct omwonenden (dus inwoners binnen 1 kilometer van de windmolens) aangeven hoe zij wensen te participeren. Lees hier meer over participatie en projecten in de praktijk.

Omgevingsfonds

Een deel van de opbrengsten van een lokaal windpark kunnen geïnvesteerd worden in de lokale gemeenschap. Zo kunnen de opbrengsten letterlijk naar de direct omwonenden gaan. Een concreet voorbeeld ziet u hier.
Creëer een omgevingsfonds voor de omgeving
Windmolenpark Nijmegen-Betuwe is een omgevingsfonds gestart. Jaarlijks wordt 1 euro per opgewekte megawatt in het fonds gestopt voor de buurtschappen rondom de molens. Hier mogen ze iets moois mee doen, zo schrijft de Gelderlander. Nijssen zegt in het artikel: “Betekent in de praktijk zo’n 20.000 euro per jaar. Dus vijf mille per ‘kern’.” In het buurtschap Reeth wordt binnenkort met het eerste bedrag de glasvezelkabel ook naar elke voordeur doorgetrokken, en is het gebruik de eerste jaren gratis. Daarnaast zijn er welkomst- en naamborden aangeschaft in het buurtschap.